• Welke therapie heb ik nodig?

    Er zijn gelukkig heel wat dingen die je zelfstandig kunt doen en aangaan in je groei en helingsproces. Rituelen die je kunt doen, oefeningen, dagelijkse gewoonten, werken aan overtuigingen, doorvoelen, doorbreken van patronen, jezelf heropvoeden. Maar er zijn ook zeker trauma’s of patronen die echt te groot, ingewikkeld of diepgeworteld zijn om alleen aan te gaan. En daarbij is gespiegeld worden door een therapeut zo nu en dan ontzettend waardevol! Maar welke therapie heb je wanneer nodig? Omdat ik die vraag steeds vaker in mijn inbox krijg (en daarbij ook zeker verhalen hoor van mensen die niet vooruit lijken te komen in therapie) leek het me hoog tijd om deze blog te schrijven en verschillende vormen van therapie aan je uit te leggen zodat je de juiste hulp kunt zoeken. Ik heb zorgvuldig research gedaan voor het schrijven van dit stuk, mochten er toch onjuistheden instaan: laat het me vooral weten.


    Cognitieve gedragstherapie (CBT – cognitive behavioral therapy)

    Cognitieve gedragstherapie is een vorm van psychotherapie en focust zich op het veranderen van je gedachten en (daardoor) je gedrag. In deze therapie ga je aan de slag met de link tussen je gedachten, je emoties en gedrag. Welke negatieve gedachten, diepgewortelde overtuigingen en negatieve conclusies leiden tot welke gevoelens en welk gedrag? Dat ga je onderzoeken. Wanneer je je gedachten verandert ga je je namelijk ook anders voelen en andere acties kiezen. Cognitieve gedragstherapie is een actieve therapie: je wordt aan het werk gezet en gaat nieuwe vaardigheden leren en skills ontwikkelen zodat je in je dagelijkse leven in staat bent om problemen te identificeren, jezelf uit vicieuze denkpatronen te halen, gedachten om te buigen en vanuit een ander perspectief naar situaties te kijken. Het fijne van CBT is dat je redelijk snel resultaat boekt. Het nadeel zou kunnen zijn dat je in cognitieve gedragstherapie niet echt met de kern (de diepere laag) aan de slag gaat. 

    Cognitieve gedragstherapie is effectief voor mensen die mentaal worstelen en last hebben van hun (negatieve) gedachten, maar ook bij anxiety of depressie.

    Schematherapie

    Schematherapie is een vorm van psychotherapie die verschillende technieken als cognitieve gedragstherapie, hechtingstheorie en Gestalt therapie combineert. Schematherapie gaat ervan uit dat er in je kindertijd door onvervulde emotionele behoeften (liefde, aandacht, fysiek contact, veiligheid, begeleiding), maar ook als gevolg van trauma en (andere) onvervulde behoeften bepaalde (niet helpende) schema’s zijn ontstaan: patronen van denken, voelen en doen. Deze patronen hebben invloed op hoe je over jezelf denkt, hoe je de wereld ziet en hoe je bepaald gedrag van mensen aan jezelf uitlegt. Vaak zijn deze schema’s niet helpend en kunnen je in een vicieuze cirkel houden, je levenskwaliteit beperken en voor allerlei (gezondheids)issues en worstelingen zorgen. In schematherapie ga je deze onvervulde emotionele behoeften ontdekken en de schema’s (copingstijlen en modi) die hieruit zijn ontstaan. Je gaat actief aan de slag om je schema’s te helen, leren hoe je jezelf in je behoeften kunt gaan voorzien (soms met behulp van anderen) en je ‘gezonde volwassene’ deel versterken (jezelf heropvoeden en gezonde copingstijlen aanleren).

    Schematherapie is voor mensen met persoonlijkheidsstoornissen en angst- en stemmingsstoornissen, wanneer je ontwikkelingstrauma hebt meegemaakt (langdurig trauma in je vroege kindertijd), voor mensen met PTSS of een andere stressstoornis, bij eetproblemen, verslaving, anxiety en ook depressie.

    Psychotherapie

    Psychotherapie is een algemene term waar verschillende therapiesoorten onder vallen. Het is een praattherapie die gebruikt wordt bij (complexe) psychische problemen of psychiatrische stoornissen. In psychotherapie combineert de therapeut vaak verschillende psychologische technieken (zoals EMDR, schematherapie, systeemtherapie, cognitieve gedragstherapie). Psychotherapie helpt je zelfbewuster worden en meer inzicht te krijgen in jezelf maar ook in (de oorsprong) van je klachten, je gaat actief aan de slag met bepaalde (denk)patronen die zorgen voor worstelingen en issues, je leert gezonde copingstijlen ontwikkelen, pijnlijke emoties verwerken en op een andere manier naar bepaalde situaties te kijken. Een psychotherapeut, psychiater en klinisch psycholoog zijn opgeleid om psychotherapie uit te voeren.

    Lichaamsgerichte psychotherapie

    Lichaamsgerichte psychotherapie gaat er vanuit dat lichaam, geest, gedachten en emoties allemaal met elkaar verbonden zijn en dat psychische klachten dus ook uitwerking hebben op lichamelijk niveau. In lichaamsgerichte psychotherapie praat je daarom niet alleen maar ga je ook verbinding maken met het lichaam, opnieuw leren voelen, spanningen en vastzittende emoties opsporen en bevrijden.

    Deze vorm van psychotherapie is helpend wanneer je veel in je hoofd zit, je moe en futloos voelt en weinig energie hebt, wanneer je moeilijk kunt voelen/je niet in contact staat met je gevoel, wanneer je moeite hebt met grenzen, wanneer je last hebt van stress of andere fysieke klachten ervaart, bij faalangst, burn-out, paniekaanvallen, wanneer je vaak somber bent maar ook wanneer je niet verwerkt trauma hebt.

    Vormen van lichaamsgerichte psychotherapie zijn onder andere rebalancing, body drum release, bio-energetica, EFT (emotional freedom technique), Gestalt therapie en haptonomie.

    Acceptatie en commitment therapie (ACT – acceptance and commitment therapy)

    In acceptatie en commitment therapie ga je leren op een (meer) flexibele manier om te gaan met problemen en uitdagingen, negatieve gedachten, bepaalde emoties of (lichamelijke) klachten die je liever niet wilt hebben. De kern van ACT is het leren meebewegen met wat is (acceptatie) zodat je je vervolgens kunt richten op de dingen die echt belangrijk voor je zijn (commitment). Het doel van deze therapie is niet het oplossen van specifieke problemen maar het ontwikkelen van veerkracht en het aanleren van nieuwe vaardigheden die je op een positieve manier ondersteunen in je dagelijkse leven. In acceptatie en commitment therapie wordt gebruik gemaakt van gedragstherapie, cognitieve therapie en mindfulness based therapie. 

    ACT kan helpend zijn in het geval van burn-out (klachten), bij spanning, angsten, (chronische) pijn, wanneer je vastzit in bepaalde destructieve patronen en je (beter) wilt leren omgaan met wat is en wat zich aandient.

    Hypnotherapie

    Hypnotherapie is een kortdurende therapie die gebruikt wordt om het onderbewuste te herprogrammeren. Deze therapie gaat er vanuit dat sommige klachten, symptomen en problemen worden veroorzaakt doordat je bewustzijn en je onderbewuste niet op een lijn liggen. Je bewustzijn kun je vergelijken met alle kennis die je in je leven hebt opgedaan waardoor je nu bent wie je bent. Je bewustzijn is het analytische, logische gedeelte. Je onderbewuste is dat deel van jezelf (je brein) wat alle emoties, herinneringen, ervaringen en overtuigingen heeft opgeslagen. Vanuit je onderbewuste handel je 95% van de tijd, de automatische piloot, en maar 5% doe je vanuit je bewuste gedeelte. Aan verandering werken zonder met je onderbewustzijn aan de slag te gaan is daarom enorm lastig. Je vervalt op die manier telkens in oude patronen, blijft vastzitten in vicieuze cirkels en leeft continu vanuit je oude verhaal (je verleden).

    Hoe werkt hypnotherapie? In hypnotherapie wordt je door een therapeut onder hypnose gebracht. Dit is een verhoogde staat van focus en concentratie: je bent nog wel bij bewustzijn maar niet ‘echt’ aanwezig in de ruimte. In deze staat ga je bepaalde gevoelens en klachten beter leren kennen en ontdekken wat er precies in de weg staat en van welke blokkades je last ondervindt. Onder hypnose is je onderbewuste ontvankelijk (staat open) voor suggesties, de therapeut kan op die manier bepaalde emoties, herinneringen, overtuigingen of patronen helen of veranderen zodat je bewustzijn en onderbewuste weer op een lijn komen te liggen. Als gevolg hiervan zul je ervaren dat problemen en worstelingen oplossen, je gezondheid verbetert, het leven weer voor je gaat werken en jij weer de controle hebt.

    Hypnotherapie heeft vaak al effect bij een aantal sessies en is helpend bij het afleren van bepaald gedrag, bij traumaverwerking, slaapproblemen, paniekaanvallen, wanneer je last hebt van een gebrek aan eigenwaarde, maar ook bij angsten of verslavingen. Ook kan hypnotherapie helpen bij het verminderen van bijvoorbeeld chronische pijn, astma, migraine.

    De blog over mijn ervaring met hypnotherapie lees je hier.

    Familieopstellingen

    Familieopstellingen valt onder systeemtherapie, ze noemen dit ook wel systemisch werken, en de grondlegger is Bert Hellinger. In een familieopstelling breng je een bepaalde vraag (waarom ervaar ik dit?) of thema (angst, vertrouwen, geld, verslaving, liefde) in waar je graag meer helderheid over zou willen krijgen. Dit kan een levensvraag zijn, dingen waar je graag meer duidelijkheid over zou willen hebben, gedragspatronen, gedachten of gevoelens die je niet goed kunt herleiden. Misschien stroomt het niet in je leven, ervaar je bepaalde klachten of loop je telkens tegen dezelfde problemen of thema’s aan. In veel gevallen is het zo dat de oorzaak van je klachten of problemen op onbewust niveau speelt. Het kan zijn dat een bepaald trauma in je familie generatie op generatie is doorgegeven en dat jij hier nu de uitwerkingen van ervaart bijvoorbeeld. Of dat er iets in je verleden is gebeurd waar je je niet bewust van bent maar dat toch invloed heeft op je dagelijkse leven nu. Het kan ook zijn dat er in je familiesysteem blokkades zitten of spanningen spelen waar jij last van ondervindt. Een familieopstelling geeft je inzicht in deze blokkades, de oorzaak van problemen, patronen, worstelingen of gevoelens, maar ook in je familiesysteem en de relaties tussen familieleden uit eerdere generaties.

    Ben je benieuwd hoe een opstelling precies werkt? Je kunt er hier en hier meer over lezen. 

    Het doen van een familieopstelling is vaak al voldoende om helderheid, inzichten en antwoorden te krijgen op thema’s die bij je spelen of bijvoorbeeld berusting te vinden in bepaalde onderwerpen. Een bijzondere en vaak helende maar ook intensieve ervaring die op bewust en onbewust niveau zeker processen in werking zet.

    Wanneer kan een opstelling je helpen? Bij levensvragen, wanneer je helderheid wilt krijgen of behoefte hebt aan meer zelfinzicht. Bij problemen, worstelingen en issues waar je maar geen grip op krijgt, terugkerende patronen die je in de weg zitten, familieproblemen (ruzie, een slechte relatie met je ouders of broers/zussen), spanningen en angsten die je ervaart, in het geval van verslavingen, wanneer je je ongelukkig of somber voelt. Je kunt zowel een opstelling doen in groepsverband als één-op-één met een therapeut.

    EMDR

    EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing: een vorm van psychotherapie waar mensen die trauma hebben ervaren en daar bepaalde (psychische) klachten of uitwerkingen van ervaren het meeste baat bij hebben. Trauma kan zijn een eenmalige (traumatische) schokkende ervaring als een onverwachte operatie in het ziekenhuis, een ongeluk, seksueel geweld, brand, maar ook chronisch (langdurig) trauma als gepest worden, misbruik, oorlogstrauma, een ernstige ziekte. Sommige mensen kunnen zelfstandig herstellen traumatische gebeurtenissen of ervaringen, anderen krijgen last van flashbacks, nachtmerries, slaap en concentratieproblemen, woede-uitbarstingen, schaamte, somberheid, stress, spanning, angst en paniekaanvallen, vermijdingsgedrag, schrikreacties. (In dat geval spreek je vaak van een posttraumatisch stress-stoornis, PTSS.) EMDR kan je in dat geval helpen het trauma te verwerken en van je klachten af te komen.

    Hoe werkt EMDR? In EMDR therapie denk je aan de nare herinnering of het beeld van het trauma dat hevige emoties in je oproept terwijl je met je ogen de bewegende vinger (of een balletje) van de therapeut volgt (het kan ook zijn dat je met een koptelefoon naar bepaalde geluiden luistert). Doordat je werkgeheugen op die manier veel moet verwerken (je bent je aan het focussen op de beweging én je denkt aan de herinnering) vervaagt het beeld van je herinnering en neemt de emotionele lading die de herinnering met zich meebrengt af. Het wordt beetje bij beetje gemakkelijker om aan de herinnering te denken zonder dat je overmand wordt door emoties. 

    Het prettige van EMDR is dat je niet zoals in praattherapie telkens weer over de herinnering hoeft te vertellen. Door EMDR therapie wordt de opgeslagen energie in je lichaam als gevolg van trauma echter niet bevrijd/geheeld. Je (lichamelijke) klachten zullen daardoor niet oplossen. Het is daarom altijd aan te raden om een therapeut te zoeken die verschillende technieken met elkaar combineert (Somatic Experiencing en EMDR bijvoorbeeld).

    EMDR is een intensieve therapie maar vaak kun je in het geval van een eenmalige traumatische ervaring in een aantal sessies al resultaat boeken en verlichting ervaren. In het geval van langdurig trauma duurt de behandeling vaak langer. 

    Somatic Experiencing

    Somatic Experiencing is een lichaamsgerichte trauma therapie ontwikkeld door Peter A. Levine. In Somatic Experiencing werk je zoals de naam al zegt (somatisch) alleen met het lichaam en komt praten niet aan bod. Wanneer je in je verleden trauma ervaren hebt is de kans groot dat je zenuwstelsel ontregeld is en jij daar last van ondervindt. Bij een (grote) eenmalige traumatische ervaring maar ook bij langdurig trauma gaat je lichaam in de overleefstand. Op zo’n moment komt er een enorme hoeveelheid energie vrij in je lijf die je moet helpen om in de actiemodus te komen, te vechten, en de ervaring te overleven. Wanneer je op de vlucht slaat of bevriest gebruik je deze energie niet en wordt/blijft deze vervolgens opgeslagen in je lijf. Deze opgeslagen energie zorgt vervolgens voor stress in je lichaam en deze stress kan op de lange termijn (na maanden, jaren maar ook decennia) voor allerlei gezondheidsproblemen (migraine, chronische ziekten, darm issues, hartziekten), klachten en trauma verschijnselen gaan zorgen. Ook zorgt onverwerkt trauma voor allerlei triggers (bepaalde situaties in het nu die je doen herinneren aan het trauma) en die hebben weer fysieke reacties (hartkloppingen, trillen, zweten, verstijven). 

    De reden waarom veel mensen geen progressie maken in hun therapie of helingsproces en klachten blijven aanhouden is omdat het niet mogelijk is om je lichaam pratend te helen. SE helpt je bewust te worden van bepaalde sensaties in je lichaam (spanningen, stress, energie, angst), (opnieuw) te leren of durven voelen en je weer veilig te voelen in je lijf. De therapeut begeleidt je daarnaast in het bevrijden van opgeslagen energie als gevolg van trauma zodat er weer balans ontstaat, je meer rust in jezelf ervaart en weer kunt ontspannen, je zenuwstelsel (en daardoor alle andere systemen in je lichaam) weer kan functioneren en klachten verdwijnen.

    TRE (tension releasing exercises)

    Tension releasing exercises zijn oefeningen die je helpen om spierspanningen, stress en onverwerkte emoties (als gevolg van trauma) te verwerken en/of oplossen. Net als Somatic Experiencing is TRE volledig lichaamsgericht (er wordt niet gepraat over je problemen, worstelingen of trauma’s). Naast het bevrijden en ontladen van spanningen en overtollige energie helpt TRE je ook meer bewust te worden van de sensaties in je lichaam, van bepaalde gedachten en emoties die voor spanningen zorgen en situaties die je lichaam activeren zodat je deze kunt gaan herkennen, uit die vicieuze cirkel kunt breken en je patronen kunt veranderen. Het fijne van TRE is dat je na een aantal sessies met een gecertificeerde TRE begeleider de oefeningen vervolgens zelf thuis kunt uitvoeren.

    TRE is helpend wanneer je last hebt van stress en spanning, bij burn-out en vermoeidheid, bij PTSS klachten, angsten, bij verwerking van trauma en andere hevige gebeurtenissen, maar ook wanneer je je welzijn en kwaliteit van leven wilt verbeteren en meer rust en ontspanning in jezelf (je lichaam) wilt ervaren. 

    Massagetherapie

    Massagetherapie is een lichaamsgerichte therapie die je helpt om zowel fysieke als emotionele klachten op te lossen en weer in balans te komen. Deze therapie gaat er vanuit dat lichaam en geest met elkaar in verbinding staan en dat wat er binnenin je leeft (en geen aandacht krijgt) fysiek voor bepaalde klachten kan zorgen. Door middel van massage wordt er contact gemaakt met (de) pijn(en), emoties en blokkades in het lichaam. Deze aanrakingen hebben een helende werking. De therapeut begeleidt je vervolgens ook in het aangaan en verwerken van gedachten, emoties en thema’s die zich aandienen door de massage. Acceptatie van wat is en wat zich aandient staat centraal in massagetherapie. 

    Massagetherapie kan je helpen om je lichaam weer te ‘bewonen’ en je thuis en veilig te voelen in je lijf en is geschikt wanneer je fysieke klachten als rugpijn of hoofdpijn ervaart, bij spijsverteringsproblemen of blessures, maar ook bij burn-out, rouw en verlies, wanneer je moeite hebt te ontspannen, bij onverwerkte emoties en wanneer je het lastig vindt om te voelen.

    Wat is het verschil tussen een psycholoog, een psychotherapeut en een psychiater?

    Een psycholoog bestudeert je gedrag, coacht je in je ontwikkeling en kan je helpen met het oplossen van (milde) psychische klachten die minder dan 6 maanden bestaan. Bij de psycholoog ben je vaak relatief kort onder behandeling.

    Wanneer je meer complexe psychische klachten hebt wordt je doorverwezen naar een psychotherapeut. Deze trajecten duren vaak langer en zijn intensiever.

    Een psychiater heeft allereerst geneeskunde gestudeerd en zich daarna gespecialiseerd in psychiatrie. Van origine is een psychiater dus arts en mag daarom medicijnen voorschrijven. Je kunt bij een psychiater terecht voor meer complexe psychische klachten. 


    Het innerlijk kind werk pakket

    Ben je op zoek naar tools en informatie waar je naast je therapiesessies mee aan de slag kunt zodat je sneller resultaten behaalt en progressie maakt in je helingsproces? Ben je benieuwd welke stappen je zelfstandig kunt zetten in het helen van je lichaam, in het doorbreken van patronen, het werken aan overtuigingen en het heropvoeden van jezelf? Vraag je je af wat je dagelijks kunt doen om je groei en helingsproces te ondersteunen?
    Het innerlijk kind werk pakket is precies wat je nodig hebt!


    Foto: Nynke Laagland

    Willemijn

    Sinds 6 jaar op een reis naar zichzelf. Schrijven is haar levenswerk, mensen coachen en in beweging zetten het liefste wat ze doet. Ze droomt ervan om in de toekomst een tijdje in het buitenland te wonen en houdt van stille zondagochtenden, in de natuur zijn, mensen, persoonlijke ontwikkeling, zichzelf in het diepe gooien, Zeeland, boeken verslinden, angsten aangaan, haar dagelijkse rituelen waardoor ze het beste uit zichzelf kan halen, de lente en de herfst, kwetsbaarheid, echte gesprekken, koffiedates en van betekenis kunnen zijn in de wereld.

  • lekker lezen

    Geef een antwoord

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *